آموزش آردوینوآموزش الکترونیک

برد آردوینو چیست و چکار میکند ؟ pdf معایب Arduino (جلسه #1)

سلام. آردوینو چیست ؟ + آموزش کامل نصب نرم افزار Arduino (آموزش آردینو #1) را آماده کردیم. در این آموزش به صورت کامل اردوینو را توضیح خواهیم داد و سپس نرم افزار Arduino IDE را نصب خواهیم کرد. خب در قسمت اول سری آموزش های آردوینو هستیم. ما در این آموزش ابتدا  در رابطه با آردوینو خواهیم داد و سپس نحوه نصب نرم افزار را مرحله به مرحله نشان میدهیم.

آردوینو چیست ؟

برد های آردوینو چند سالیست که بسیار مورد توجه قرار گرفته اند. آردوینو در بین دانشجو ها ، دانش آموزان ، مهندسان و … محبوب است و برای پروژه های متفاوت استفاده میشود. این برد های آماده در نسخه های متفاوت عرضه میشوند و هر کدام دارای ویژگی ها خاصی هستند. در وبسایت آیرنکس اکثر پروژه های آردوینو با برد آردوینو Uno ایجاد میشوند. به دلیل طراحی سخت افزاری و محیط برنامه نویسی ساده آن ، حتی برای افرادی که درزمینه الکترونیکی یا علوم رایانه ای تخصص ندارند استفاده از Arduino آسان است.

آردوینو یک پلت فرم الکترونیکی منبع باز است. آردوینو که در ایران بعضی آن را آردینو یا آرداینو تلفظ میکنند مبتنی بر سخت افزار و نرم افزار با کاربرد بسیار آسان است. تابلوهای آردوینو می توانند ورودی ها را بخوانند (مثلا اطلاعات سنسور ها و ..) و آن را به یک خروجی تبدیل می کنند مثلا موتور را فعال می کنند ، LED را روشن می کنند ، چیزی را به صورت آنلاین منتشر می کنند یا … با ارسال مجموعه ای از دستورالعمل ها به میکروکنترلر روی برد ، می توانید به برد خود بگویید که چه کاری انجام دهد. برای این کار از زبان برنامه نویسی آردوینو و از نرم افزار آردوینو (IDE) استفاده می کنید.

آموزش کامل ایجاد و پروگرام کردن یک پروژه در آردوینو

طی سالهای گذشته آردوینو مغز هزاران پروژه بوده است ، از پروژه های ساده روزمره تا پروژه های صنعتی و پیشرفته. آردوینو به واسطه ویژگی های فراوان خود توانسته است یک جامعه جهانی از سازندگان، مهندسان، دانشجویان، علاقمندان، برنامه نویسان و … را به خود جذب کند و با جذابیت های فراوان خود، محبوبیت فراوانی در دنیا و از جمله ایران کسب کند.

آردوینو در انستیتوی طراحی تعامل Ivrea به عنوان ابزاری آسان برای نمونه سازی سریع و با هدف یاد دهی به دانش آموزان بدون سابقه الکترونیک و برنامه نویسی متولد شد. هیئت مدیره آردوینو به محض دسترسی به جامعه گسترده تر ، سازگاری با نیاز ها و چالش های جدید را آغاز کرد و پیشنهاد خود را از صفحه های 8 بیتی ساده به محصولات کاربردهای اینترنت اشیا ، پوشیدنی ، چاپ سه بعدی و محیط های امبدد متمایز کرد. تمام برد های آردوینو کاملاً منبع باز هستند و به کاربران امکان می دهند تا به صورت مستقل آنها را بسازند و در نهایت آنها را با نیازهای خاص خود سازگار کنند. این نرم افزار نیز منبع باز است و از طریق کمک کاربران در سراسر جهان در حال رشد است.

تاریخچه آردوینو

پروژه آردوینو در موسسه طراحی تعامل Ivrea در  شهر Ivrea ایتالیا آغاز شد. در آن زمان ، دانشجویان از میکروکنترلر BASIC Stamp استفاده میکردند که در آن سال ها هزینه قابل توجهی را به دانشجویان تحمیل میکرد. در سال 2003 هرناندو باراگان پلتفرم توسعه Wiring را به عنوان یک پروژه پایان نامه کارشناسی ارشد در IDII زیر نظر ماسیمو بانزی و کیسی ریاس (که به کار در زمینه زبان پردازش (Processing) مشهور هستند) ایجاد کرد. هدف این پروژه ایجاد ابزار های ساده و کم هزینه برای ایجاد پروژه های دیجیتالی توسط  غیر مهندسان بود. پلتفرم Wiring شامل یک برد فیبر مدار چاپی (PCB) با میکروکنترلر Atmega168 ، یک IDE مبتنی بر Processing و توابع کتابخانه برای برنامه ریزی آسان میکروکنترلر بود.

در سال 2003 ماسیمو بانزی به همراه دیوید ملیس، دانشجوی دیگر IDII و دیوید کوارتیل، پشتیبانی از میکروکنترلر Atmega8 را به Wiring اضافه کردند زیرا ارزان تر بود. اما آن ها به جای ادامه کار بر روی Wiring، انشعاب کردند و نام آردوینو (Arduino) را روی آن گذاشتند. برد های اولیه آردوینو از تراشه درایور USB به سریال FTDI و میکروکنترلر Atmega168 استفاده میکردند. برد Arduino Uno با داشتن میکروکنترلر Atemga328P و در نسخه های قدیم با داشتن میکروکنترلر Atmega16U2 که به عنوان مبدل USB به سریال برنامه ریزی شده است، از تمام برد های قبلی متفاوت بود.

توضیح ویکی پدیا درباره آردوینو

ویکی پدیا در مورد آردوینو به این صورت مینویسد :

آردوینو (به انگلیسی: Arduino) یک پلتفرم سخت‌افزاری و نرم‌افزاری متن‌باز است. پلتفرم آردوینو شامل یک میکروکنترلر تک‌بردی متن‌باز است که قسمت سخت‌افزار آردوینو را تشکیل می‌دهد. علاوه بر این، پلتفرم آردوینو یک نرم‌افزار آردوینو IDE که به منظور برنامه‌نویسی برای بردهای آردوینو طراحی شده‌است و یک بوت لودر نرم‌افزاری که بر روی میکروکنترلر بارگذاری می‌شود را در بر می‌گیرد. پلتفرم آردوینو به منظور تولید سریع و ساده پروژه‌های سخت‌افزاری تعاملی و ساخت وسایلی که با محیط تعامل داشته باشند طراحی شده‌است، البته بردهای آردوینو اهداف آموزشی را نیز دنبال می‌کنند.

مشاهده کامل در ویکی پدیا : کلیک کنید

Arduino چیست؟

قبل از شروع یادگیری آردوینو ، ابتدا باید بدانیم که arduino چیست . یک تصور غلط رایج در بین مردم وجود دارد که Arduino یک میکروکنترلر است.اگر آردوینو میکروکنترلر نیست، پس چیست ؟

تصویر برد آردوینو Uno
تصویر برد آردوینو Uno

Arduino یک پلتفرم توسعه منبع باز است که از سخت افزاری آسان و یک محیط برنامه نویسی ساده تشکیل شده است. برد سخت افزاری آردوینو در مدل های مختلفی موجود است مثل Arduino UNO ، Arduino Mega ، nano ، mini و … . ما برای اهداف این آموزش از آردوینو UNO استفاده میکنیم. Arduino IDE نرم افزاری است که با استفاده از آن ما برد Arduino UNO را برنامه ریزی خواهیم کرد.

Arduino یک هیئت مدیره سکوی الکترونیکی منبع باز (open-source) است که توسط مهندسان و سازندگان برای توسعه پروژه های الکترونیکی و نمونه های اولیه به روشی آسان استفاده می شود. پلتفرم آردوینو شامل بسیاری از تابلوهای توسعه مانند Arduino UNO ، Arduino Nano ، Arduino Mega ، Arduino Pro Mini و غیره است. همه این ها براساس سری میکروکنترلرهای AVR هستند.

برد آردوینو Uno
برد آردوینو Uno

 

اگر در مورد این مطلب سوالی داشتید در انتهای صفحه در قسمت نظرات بپرسید.

با گذشت سال ها، آردوینو به مغز هزاران پروژه بزرگ و کوچک تبدیل شده است، از اشیاء روزمره گرفته تا ابزارهای پیچیده علمی، همگی به نوعی از Arduino استفاده می کنند. جامعه جهانی از سازندگان (دانش آموزان، برای کارهای سرگرمی، هنرمندان، برنامه نویسان و متخصصان) در اطراف این بستر جمع شده اند، سهم آنها به میزان باورنکردنی از دانش قابل دسترسی اضافه شده است که می تواند کمک بزرگی به افراد تازه کار و افراد متخصص باشد.

حتما ببینید :  برق اضطراری چیست ؟ آموزش انتخاب برق اضطراری ساختمان
برد آردوینو Mega
برد آردوینو Mega

برای اینکه بفهمید آردوینو چیست بهتر است بدانید که همه تابلو های Arduino کاملاً منبع باز هستند و به کاربران این امکان را می دهند که به طور مستقل از آنها بهره گیرند و در نهایت آنها را با نیازهای خاص خود سازگار کنند. منبع باز بودن پروژه آردوینو باعث شده است که با کمک کاربران در سراسر جهان رشد رو به افزایش داشته باشد.

بوت لودر چیست؟

بوت لودر که یک بخش از آردوینو است، در واقع نوعی کد بسیار کوچک در درون میکروکنترلر می باشد که کنترلر را خاص و ویژه کرده و در واقع بین IDE و برد هماهنگی و یکپارچگی ایجاد می کند. در صورتی که شما بوت لودر را حذف نمایید، هر چقدر تلاش کنید IDE را برنامه ریزی نمایید، کنترلر اطلاعاتی دریافت نمی کند و چیزی متوجه نمی شود. به عبارت دیگر بوت لودر نوعی مترجم یا رابط بین IDE و کنترلر است و هماهنگی های لازم را ایجاد می کند. پیش از اینکه بوت لودر شروع به هماهنگی کند، باید آن را در قسمت کنترلر سیو کنید و یا از یک پروگرامر دیگری استفاده نمایید.

معایب آردوینو

از معایب استفاده از آردوینو میتوان اشغال فضای زیاد را نام برد. بله مثلا اگر شما از میکروکنترلر استفاده کنید به فضای به مراتب کمتری احتیاج خواهید داشت. همچنین در صورتی که به استفاده و برنامه نویسی آردوینو محدود شوید، به دلیل آسان بودن برنامه نویسی آردوینو، برنامه نویسی در زبان های دیگر و پلتفرم های دیگر برای شما پیچیده خواهد بود. یکی دیگر از معایب آردوینو آسیب دیدن در صورت تغذیه آن با ولتاژ بالا است. شما اگر پین های آنالوگ و دیجیتال آردوینو را به ولتاژ بیشتر از پنج متصل کنید ممکن است بردتان به صورت دائمی آسیب ببیند.

نرم افزار آردوینو چیست ؟

IDE آردوینو نیز باید بر رایانه نصب شود و نوعی نرم افزار است. این قسمت نیز همچون نمونه های مشابه دیگر اجزایی مانند کامپایلر، سریال مانیتور و غیره دارد. زبان برنامه نویسی آن گونه ی دیگری از سی پلاس پلاس است و یا دست کم شبیه سی پلاس پلاس می باشد. لازم به ذکر است که برنامه از طریق IDE نوشته می شود و پس از آن در قسمت برد آپلود می شود. خوب است بدانید که زبان این برنامه بسیار ساده و ابتدایی است و به کاربر این امکان را می دهد که از میان نسخه های مختلف برد آردوینو با کنترلر های گوناگون، هر کدام را که تمایل داشته باشد، انتخاب نماید. علاوه بر آن به کاربر این امکان را می دهد که بتواند برای محل اتصال این پلت فرم، یک پورت ارتباطی ویژه برگزیند.

محیط برنامه نویسی آردوینو یک محیط انعطاف‌پذیر بوده که کار با آن برای همه افراد چه مبتدی و چه حرفه‌ای راحت است. محیط برنامه آردوینو از 5 منوی اصلی تشکیل شده است که عبارتند از:

  • File
  • Edit
  • Sketch
  • Tools
  • Help

همچنین این نرم افزارحاوی ویرایشگر متن برای نوشتن کد ، منطقه پیام ، یک کنسول متن ، نوار ابزار با دکمه هایی برای عملکردهای مشترک و یک سری منوها است. همچنین برای بارگذاری برنامه ها و برقراری ارتباط با آنها ، به سخت افزار آردوینو و Genuino متصل می شود.

برنامه هایی که با استفاده از نرم افزار آردوینو نوشته می شوند اصطلاحا اسکچ گفته می شوند. این طرح ها در ویرایشگر متن نوشته شده و با پسوند فایل ino . ذخیره می شوند. ویرایشگر دارای ویژگی هایی برای برش / چسباندن و جستجو / جایگزینی متن است. منطقه پیام هنگام ذخیره و اکسپورت اطلاعات بازخورد می دهد و همچنین خطاهایی را نشان می دهد. کنسول خروجی متن توسط نرم افزارآردوینو را نشان می دهد ، از جمله پیام های خطای کامل و سایر اطلاعات. گوشه سمت راست پایین پنجره صفحه پیکربندی شده و پورت سریال را نشان می دهد. دکمه های نوار ابزار به شما این امکان را می دهند برنامه ها را تأیید و بارگذاری کنید ، اسکچ ها را ایجاد ، باز و ذخیره کنید .

آموزش کار با نرم افزار Arduino

آردوینو روند کار با میکروکنترلرها را ساده تر می کند.

نرم افزار آردوینو از مفهوم کتاب طراحی استفاده می کند. مکانی استاندارد برای ذخیره برنامه های شما (یا طرح). طرح های موجود در طرحنامه شما می توانند از فهرست File> Sketchbook یا از دکمه Open در نوار ابزار باز شوند. اولین باری که شما نرم افزار آردوینو را اجرا می کنید ، به طور خودکار دایرکتوری برای sketchbook شما ایجاد می کند. شما می توانید در پنجره Preferences dialog باز شده، موقعیت مکانی در صفحه طرح را مشاهده یا تغییر دهید.

از مزایای اصلی نرم افزار آردوینو می توان به توانایی عملکرد آن به عنوان یک برنامه داخلی و به عنوان یک ویرایشگر آنلاین  طراحی، گزینه های ماژول برد و کتابخانه های یکپارچه اشاره کرد.

محیط برنامه آردوینو از 5 منوی اصلی تشکیل شده است

گزینه های ماژول برد

این ابزار به یک ماژول مدیریت برد مجهز شده است ، که در آن کاربران می توانند از تابلوی مورد نظر خود استفاده کنند. در صورت نیاز به برد دیگر ، آنها می توانند گزینه دیگری را از منوی کشویی انتخاب کنند. هر زمان که تغییرات روی صفحه یا انتخاب یک صفحه جدید اعمال شود ، داده های PORT به طور خودکار به روز می شوند.

طراحی مستقیم

نرم افزار آردوینو به شما امکان می دهد تا از طریق ویرایشگر متن آن، طرحهایی را تهیه کنید. فرآیند ساده و سر راست است. از این گذشته ، ویرایشگر متن دارای ویژگی های دیگری است که تجربه تعاملی تری را ایجاد می‌کند.

مستندات

این ابزار به کاربران این امکان را می دهد که پروژه های خود را مستند کنند. این ویژگی باعث می شود تا آنها بتوانند پیشرفت خود را پیگیری کنند و از هرگونه تغییر ایجاد شده آگاهی داشته باشند. علاوه بر این ، مستندات به برنامه نویسان دیگر اجازه می دهد از طرح های موجود در صفحه های مخصوص خود استفاده کنند.

اشتراک گذاری طرح

نرم افزار آردوینو به کاربران اجازه می دهد تا طرح های خود را با دیگر برنامه نویسان به اشتراک بگذارند. هر طرح با لینک آنلاین مخصوص به خود ارائه می شود تا کاربران آن را با همکاران یا دوستان خود به اشتراک بگذارند. لازم به ذکر است، این ویژگی فقط در نسخه ابری موجود است.

کتابخانه های یکپارچه

این نرم افزار صدها کتابخانه یکپارچه تشکیل شده است. این کتابخانه ها توسط انجمن آردوینو ساخته و به طور علنی به اشتراک گذاشته شده اند. کاربران می توانند از این امر برای پروژه های خود استفاده کنند بدون اینکه به نصب برنامه دیگری نیاز داشته باشند.

حتما ببینید :  آردوینو نانو چیست ؟ (قیمت خرید برد Arduino Nano + مشخصات)

نرم افزار آردوینو بر روی سیستم عامل های Windows ، Macintosh OSX و Linux اجرا می شود. این در حالی‌ست که بیشتر سیستم های میکروکنترلر محدود به ویندوز هستند. همچنین همانطور که پیش از این نیز توضیح داده شد، نرم افزار آردوینو به صورت ابزار منبع باز منتشر می شود ، که توسط برنامه نویسان باتجربه قابل دسترسی است.

کتابخانه ها

کتابخانه ها عملکرد اضافی را برای استفاده در طرح ها ارائه می دهند ، به عنوان مثال کار با سخت افزار یا دستکاری داده ها. برای استفاده از یک کتابخانه در یک طرح ، آن را از فهرست Sketch> Import Library انتخاب کنید. با این کار یک یا چند جمله includ # در بالای طرح قرار داده شده و کتابخانه را با طرح خود گردآوری خواهید کرد. از آنجا که کتابخانه ها با طرح شما در برد بارگذاری می شوند ، میزان فضای لازم را افزایش می دهند. اگر یک طرح دیگر به کتابخانه احتیاج ندارد ، به سادگی عبارات  includ #  را از بالای کد خود حذف کنید. برخی از تنظیمات برگزیده را می توان در preferences dialog تنظیم کرد (که در زیر منوی آردوینو در مک ، یا فایل در ویندوز و لینوکس مشاهده می شود). بقیه را می توانید در فایل تنظیمات پیدا کنید.

پشتیبانی از زبان

نسخه 1.0.1 ، نرم افزار آردوینو به ۳۰+ زبان مختلف ترجمه شده است. به طور پیش فرض ، IDE به زبانی انتخاب شده توسط سیستم عامل شما بارگیری می شود. (توجه: در ویندوز و احتمالاً لینوکس ، این تنظیم توسط تنظیمات محلی تعیین می شود که فرمت های ارز و تاریخ را کنترل می کند ، نه با زبانی که سیستم عامل در آن نمایش داده می شود.)

اگر می خواهید زبان را به صورت دستی تغییر دهید ، نرم افزار آردوینو را شروع کنید و پنجره Preferences را باز کنید. در کنار ویرایشگر زبان ، منوی کشویی از زبانهای پشتیبانی شده در حال حاضر وجود دارد. زبان مورد نظر خود را از فهرست انتخاب کرده و برای استفاده از زبان انتخاب شده ، نرم افزار را مجدداً راه اندازی کنید. اگر زبان سیستم عامل شما پشتیبانی نمی شود ، نرم افزار آردوینو به طور پیش فرض به زبان انگلیسی می باشد.

زبان پیشفرض نرم افزار آردوینو

به طور پیش فرض ، IDE به زبانی انتخاب شده توسط سیستم عامل شما بارگیری می شود.

شیلد آردوینو

شیلد به یک سری قطعات که روی برد آردوینو نصب می شوند گفته می شود که برای ماژول های ارتباطی مانند LCD، اترنت و غیره امکان واسطه شدن را فراهم می نماید. از مهم ترین کاربرد شیلد این است که ضرورت بهره گیری از سیم را به حداقل ممکن میرساند. جالب است بدانید تنوع و گستردگی شیلد های مخصوص برد برای قطعات و ماژول های گوناگون زیاد است. به عبارت دیگر انواع و اقسام شیلد برای ماژول های مختلف وجود دارد. امیدواریم توانسته باشیم به طور کامل آردوینو را توضیح داده و کاربرد آن را بیان کرده باشیم. اکنون که با این پلت فرم بیشتر آشنا شدید، احتمالا به فکر خرید آن هستید. پس بهتر است هر چه سریع تر دست به کار شده و پس از خرید آن، بیشمار پروژه ی گوناگون بسازید.

چرا آردوینو ؟ 

آردوینو به لطف تجربه کاربری ساده و در دسترس خود، در هزاران پروژه و برنامه مختلف مورد استفاده قرار گرفته است. نرم افزار Arduino برای مبتدیان بسیار آسان و در عین حال به اندازه کافی انعطاف پذیر برای کاربران پیشرفته قابل استفاده است. این برنامه در Mac ، Windows و Linux اجرا می شود. معلمان و دانش آموزان و دانشجویان از آن برای ساختن ابزارهای علمی ارزان قیمت، اثبات اصول شیمی و فیزیک و یا برای شروع برنامه نویسی و رباتیک استفاده می کنند.

طراحان و معماران نمونه های اولیه تعاملی ایجاد می کنند، نوازندگان و هنرمندان از آن برای نصب استفاده می کنند و برای سازهای جدید موسیقی آزمایش می کنند. البته سازندگان از آن برای ساخت بسیاری از پروژه های نمایش داده شده، به عنوان مثال در Maker Faire استفاده می کنند.

Arduino یک ابزار مهم برای یادگیری چیزهای جدید است. همه افراد نیز می توانند فقط با رعایت دستورالعمل های لازم و مربوط به آن یا به اشتراک گذاشتن ایده های آنلاین با سایر اعضای جامعه آردوینو، شروع به تنظیم و استفاده کنند.

  • برد های Arduino بسیار ارزان هستند.
  • برد های آردوینو میتوانند توسط تمام سیستم عامل ها برنامه ریزی شوند.
  • محیط برنامه نویسی آردوینو بسیار ساده است. اما سادگی به معنای کمبود امکانات و عدم انعطاف پذیری نیست !
  • نرم افزار آردوینو متن باز است و میتواند با توجه به نیاز توسعه داده شود.
  • همچنین سخت افزار Arduino یعنی برد های Uno ، Nano ، Mega و … هم قابل توسعه هستند.

آموزش نصب نرم افزار آردوینو

مرحله 1: برای شروع به کار برنامه نویسی با برد های آردوینو باید ابتدا نرم افزار Arduino را نصب کنیم. آخرین نسخه این نرم افزار در وبسایت آیرنکس برای دانلود قرار داده شده است : دانلود نرم افزار آردوینو 

مرحله 2: پس از دانلود، نرم افزار را از حالت فشرده خارج کنید. سپس فایل نصب را باز کنید. در صفحه ای که باز میشود I Agree را انتخاب کنید.

مرحله 3: در این قسمت دقت کنید تمام گزینه ها تیک خورده باشند مانند تصویر زیر :

مرحله 3 آموزش نصب نرم افزار آردوینو

مرحله 4: در این قسمت از شما مکان نصب نرم افزار پرسیده میشود که ب به صورت پیشفرض در مسیر C/Program Files/Arduino قرار دارد. ما نیز بی تغییر از این مرحله عبور میکنیم اما شما اگر میخواهید تغییر بدهید.

مرحله 5: حالا باید صبر کنید تا نرم افزار نصب شود. این مرحله کمتر از 5 دقیقه زمان خواهد برد.

آموزش کامل نصب Arduino IDE

پس از نصب ، روی دکمه Close کلیک کنید. تبریک ! نرم افزار نصب شده است و آماده اجراست. در قسمت بعد یک پروژه آردوینو را با هم مرحله به مرحله ایجاد میکنیم.

قسمت بعد : آموزش کامل ایجاد و آپلود کردن یک پروژه در Arduino (آموزش آردوینو #2)

سوالات متداول

آردوینو چیست ؟

آردوینو یک پلت فرم الکترونیکی منبع باز است. آردوینو که در ایران بعضی آن را آردینو یا آرداینو تلفظ میکنند مبتنی بر سخت افزار و نرم افزار با کاربرد بسیار آسان است.

چرا آردوینو را انتخاب کنیم ؟

زیرا آردوینو ارزان است، ساده اما انعطاف پذیر است. جامعه گسترده ای دارد. بسیاری از پروژه ها و کتابخانه های کاربردی در آردوینو وجود دارد.

آیا آردوینو میکروکنترلر است ؟

خیر اغلب برد های آردوینو از میکروکنترلر های AVR استفاده میکنند. بنابراین آردوینو میکروکنترلر نیست بلکه یک برد و یک پلتفرم برای توسعه است.

نظرتان را در مورد این مطلب با ستاره دادن اعلام کنید امیدوارم این مطلب برای شما مفید بوده باشد. نظرات ، مشکلات و پیشنهادات خود را در پایین صفحه اعلام کنید
برچسب ها

محمد رحیمی

محمد رحیمی هستم. سعی میکنم در آیرنکس مطالب مفید را قرار دهم. (در خصوص سوال در مورد این مطلب از قسمت نظرات همین مطلب اقدام کنید)

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
بستن